Als alles klopt

Er zijn momenten, periodes dat alles klopt en op zijn plek valt. 'Hoe begin je aan een verhaal, hoe bouw je het op?' daarover ging het vorige bericht. Een dag later volgde ik een workshop over beeldtaal op de NDSM-werf en verdiepte me daar in de overeenkomsten en verschillen tussen verhalen en films. In de pauze dwaalde ik over de NDSM-werf en schoot wat plaatjes. Er valt daar zoveel te zien, ook als je naar buiten kijkt door een vuil raampje. Kijk en lees ook hier, op ilovenoord.

Groeiend aantal bezoekers

Vanmiddag was het weer tijd voor Het Hart op de Tong in het Zonnehuis. Verhalen, gedichten en muziek kwamen bij elkaar. Grappig, ontroerend, aangrijpend zelfs. Een samenkomen van mensen, uit Tuindorp Oostzaan, maar ook uit andere delen van Noord, Amsterdam en de rest van Noord Holland. Mensen die het praatje van Henny Buiter op Radio Noord Holland hadden gehoord, buurtreporters van Noord Verandert! en deelnemers van Schrijven als Levenskunst... Het aantal bezoekers en vertellers groeit. Ik gloei als ik zie hoe sommigen gretig naar de microfoon stappen om hun verhaal te vertellen, maar nog meer als ik zie hoe anderen een drempeltje overwinnen en dan iets persoonlijks vertellen. Vandaag heeft Lennert Ras voor Noord Verandert! gefilmd. Hij heeft prachtig materiaal verzameld. Wat een heerlijkheid om het schrijven, vertellen, filmen en mensen bij elkaar te brengen.

Lovely begeleidt; Henny vertelt

Sam en Peter demonstreren hoe je rustig wordt,
met een pauwenveer

Tipje van de theorieberg

Het schrijven van korte verhalen (fictie)

De cursus 'Schrijven als levenskunst' bij het Humanistisch Verbond is vooral bedoeld om deelnemers het plezier van het schrijven bij te brengen door middel van prikkelende oefeningen. Mijn recept is: 'Schrijven, dagelijks!' Hoe meer je schrijft, hoe makkelijker het gaat. De groep geeft elkaar op een prettige manier feedback, waardoor je je eigen 'stem' en kwaliteiten ontdekt en versterkt.

Toch komt regelmatig de vraag naar wat meer theorie en tips. Hoe begin je aan een verhaal, hoe bouw je het op? Bij deze wat globale informatie.

Hoe begin je?

1. Er zijn schrijvers die van tevoren al het verhaal in hun hoofd hebben. Zij maken een synopsis of samenvatting en werken aan de hand daarvan het verhaal uit.
2. Bij de meeste schrijvers (iedereen heeft natuurlijk zijn eigen werkwijze) schrijft het verhaal 'zichzelf' gaandeweg. Zij beginnen met een idee, of een situatie en van het een komt het ander. Zij weten zelf dus van tevoren niet hoe het verhaal afloopt.
3. Een combinatie (zo werk ik): je hebt een idee voor het verhaal, begint te schrijven en loopt op een gegeven moment vast. De verhaallijnen raken in de knoop, je vraagt je af of alle personages noodzakelijk zijn om het verhaal te vertellen etc. Maak dan een raamwerk van wat je hebt, en hoe je verder wilt. Hoeveel hoofdstukken, welke personages, wat gebeurt er op welk moment. Dit helpt bij het verder uitwerken van je verhaal.

Hoe bouw je het verhaal op?

1. Allereerst moet je de situatie neerzetten. Waar bevinden we ons in het verhaal, wie zijn de belangrijkste personen, wat drijft hen (waarom doen ze wat ze doen?), wat is er aan de hand? Je kunt dit beschrijvend doen, maar ook door 'met de deur in huis' te vallen. De lezer komt meteen in een scène met dialoog terecht. De uitdaging is om met weinig informatie de lezer het verhaal in te trekken, waardoor die nieuwsgierig wordt hoe het verder gaat.
2. Als je de situatie en personages met hun drijfveren hebt neergezet, kun je verder uitwerken, waar het wringt of botst. In de meeste verhalen gebeurt 'iets ergs'. De drijfveren van de verschillende karakters botsen. Laat dit zien aan de hand van situaties, scènes, met dialogen. De ontwikkeling van het conflict is het geraamte van je verhaal. Je kunt vooruitwijzen naar de afloop, maar ook de spanning opbouwen door het verhaal verschillende wendingen te geven.
3. Na de ontwikkeling volgt de ontknoping. Op de een of andere manier komt er een oplossing van het conflict. Dit hoeft natuurlijk geen 'happy end' te zijn. Eén van de personages kan als 'winnaar' uit de strijd komen, of er zijn alleen 'verliezers'. Een 'open einde' laat de meeste ruimte voor de verbeelding van de lezer. Vaak is er ook een verrassende wending of een oplossing die uit de lucht komt vallen. Dit wordt 'Deus ex machina' genoemd. Het gevaar is, dat die oplossing dan overkomt alsof die er aan de haren bijgesleept is.

Dit zou meer houvast moeten geven bij het schrijven van je verhalen. Voor mezelf is dit ook een aansporing om meer gestructureerd verder te gaan met schrijven. Succes iedereen!

Blik-op-kunst

Hobbymuseum

Welkom bezoeker! Dank voor uw begrip

voor het verzorgen van deze rondleiding

door Blik-op-kunst, uw gidsrobot. Blik

beschikt over de juiste netwerkcontacten

en zeurt niet over salaris. Hij vreet stroom.

Volgt u Blik naar de eerste zaal: onze

collectie prehistorische hobby's. Sta even stil

bij de postzegelverzamelaar. Uitgestorven,

in hetzelfde tijdperk als de postbode. Er was

een tijd waarin mensen in uniformen met

karretjes langs huisdeuren gingen. Waarom?

Zij schoven handgeschreven documenten

door langwerpige openingen. Als betaalmiddel

plakte men kleine gekleurde papiertjes op

die documenten. Elk land had zijn eigen

papiertjes. De uiterst primitieve hobby bestond

eruit zoveel mogelijk verschillende papiertjes

te verzamelen. Stelt u zich dat eens voor!

Resten alleen nog zijn hulpstukken: de pincet

en het vergrootglas, plus een handvol zegels.

De attributen van de postzegelverzamelaar bevinden

zich tussen die van de kanariekweker en het aquarium.

Wij haasten ons naar de linkerzaal: het domein

van de zogeheten kunstenaars. We zijn er trots op

dat we nog enkele levende exemplaren hebben

weten te bemachtigen. Ziet u hoe wanhopig

de musicus geluid probeert te krijgen uit de tralies

van zijn kooi? Alles gebruikt hij, zijn nagels en tanden

sinds hij zijn geldverslindende instrument heeft

moeten verkopen. Pathetisch, vindt u niet?

Het is geniaal hoe de schilder zonder zijn gebruikelijke

palet tot een waaier van kleuren komt: pisgeel, bloedrood,

poepbruin... Stinkt het? We gaan verder, langs de dode

dichter, de danseres, de beeldhouwer en de acteurs.

Van de laatste soort hebben wij met gemak een mannelijk

én een vrouwelijk exemplaar kunnen vinden. Het voordeel

van acteurs is dat zij ingezet kunnen worden in de meer

rendabele sectoren van de samenleving. Naadloos

voegen zij zich in de rol van politicus of zakenman.

Daar heeft de maatschappij wat aan.

De laatste zaal, ons pronkstuk: de handelaar in derivaten.

Zijn bestaan wordt bedreigd, dus Blik verzoekt u om

een financiële bijdrage, zodat deze tak van sport behouden

blijft. Kijkt u nu eens hoe hij zich een virtuoze vorm van

mime heeft eigen gemaakt, waarbij hij met mond en handen

een soort van - ja wat is het? Een bol suggereert. Hij blaast,

doet zijn handen verder uit elkaar, waardoor de bol

lijkt te groeien. Wat een superieure suggestie!

Speciaal voor hem heeft het museum een oventje

aangeschaft. Kijk! Daar manoevreert hij zijn luchtbel

kunstig in de oven. Knap hè? Op het werkblad naast

de oven liggen zijn eerdere baksels. Wat?? U ziet

ze niet? Wacht even, ik ben vergeten de speciale

derivatenbrillen uit te delen. Alstublieft! Hier zijn ze.

Applaus voor deze meesterwerken! Het zou toch eeuwig

zonde zijn als die verloren gaan? 

27 oktober 2010

Poeslief op de mat

Dat is smullen: vanmorgen plofte er een lekker pakketje poezenpoëzie op de mat. Henk van Zuiden, die van de Windroosreeks en vele bloemlezingen, stelde deze keer 'Poeslief' en 'Hondstrouw' samen. De mooiste poezengedichten, van onder andere Annie M.G. Schmidt, Drs P (van Poes?), Ivo de Wijs, Rudy Kousbroek, en twee van mijn gedichten over het bonte duo Loesje en Droppie. Zo leeft Droppie zaliger verder in de poëzie. En Loesje likt haar pootjes en haar nieuwe 'zusjes' Dot en Lucifer af. 

Hondengedichten zijn natuurlijk ook prachtig, maar daar hebben Loesje, Dot en Lucifer niet zoveel mee. Vannacht werd ik plotseling wakker van een grommende en blazende Lucifer. Zou zij een boze droom gehad hebben? Van zo'n grommend, blaffend en kwispelstaartend wezen misschien? 

Crisiskunst 4e editie

De kassa van het Poldervisduo cq. -trio

Momenteel wissel ik de zondagmiddagen af tussen het Hart op de Tong (Zonneplein), en Crisiskunst in de Noorderparkkamer. Vanmiddag bood ik een miniworkshop aan bij de Noorderparkkamer: schrijf je eigen crisisgedicht. Er was lekkere muziek bij: het Poldervisduo, dat op een gegeven moment werd aangevuld tot een trio.

Filmmaker Harro Henkemans schrijft gedicht

Harro filmt de middagen met crisiskunst. Vandaag filmden wij elkaar tijdens de workshop. Hij wil zijn gedicht in het filmpje verwerken. De filmpjes over de andere middagen kun je hier zien. Ze zijn heel mooi gemaakt!

Juliano haalt zijn inspiratie uit chocolademelk

Bladerdag (natuurklasje)

Met jonge kinderen van de natuur genieten, hen er iets over leren, én hen er over laten schrijven, daar zit wel iets van een uitdaging in. Voor die uitdaging sta ik iedere donderdagmiddag met mijn naschoolse natuurklasje. Buiten ravotten, wroeten en ontdekken vinden ze heerlijk, die stuiters uit groep 3 en 4. Ze luisteren graag naar de gedichtjes die ik voorlees en naar de dingen die ik over plantjes en beestjes vertel. Ze bestuderen de meegenomen plantjes en beestjes met een vergrootglas; tekenen en knutselen doen ze graag en nou vooruit, omdat de juf het zo graag wil schrijven ze er nog wat bij ook.

Vantazie
Juf begrijpt dat wel, want ze beginnen nog maar net te schrijven en daaraan wordt in de gewone lessen al veel aandacht besteed. Dus naschools willen ze iets leuks. Maar schrijven kan juist heel leuk zijn! Ik zeg erbij dat ik een rare juf ben, want ik vind het niet erg als ze foutjes maken. Het gaat juist om het plezier erin, en het gebruik van de 'vantazie' zoals een meisje uit groep drie het schrijft. Hoe stimuleer ik dat?

Gisteren deed ik het met herfstblaadjes. Ik las een herfstgedicht voor kinderen en gaf ze een papier met allemaal verschillende bladvormen. Buiten moesten ze zoveel mogelijk verschillenden bladeren zoeken: verschillend van vorm, van kleur en met verschillende bladranden. Ze vonden van alles, van eiken- tot paardenbloem- tot duizendblad. De bladeren werden op tafel uitgespreid en met de vergrootglazen bestudeerd. Er zaten ook handvormige bladeren tussen, en juf vertelde nog iets over nerven.

Achterstevoren
Sommige kinderen gingen de bladeren op het papier inkleuren, andere tekenden op een los vel of in hun schrift. 'Schrijf de kleuren op, en de vormen, en wat voor randjes de blaadjes hebben', zei juf. Er kwam wel iets uit. Die tekstjes zullen in een boekje gezet worden, met tekeningen en foto's erbij. Een jongetje van zes schreef een gedicht met drie keer het woordje 'pik' erin. Juf: 'Wat jammer dat je het achterstevoren schrijft.' Hij tekende er een prachtige kip bij.

Zonneplein, Zonneplein, Zon- Zon- Zonneplein

Uw blogster is blij, dolblij, want er is goed nieuws over het Zonneplein. Het gaat meer en meer stralen en dat blijft ook zo, als het aan de buurt, de bewoners, de Stichting Broedstraten, woningbouwvereniging Ymere, het Stadsdeel Noord, aan Peter Faber en aan ondergetekende ligt. Het goede nieuws bereikte mij net via Twitter: het Stadsdeel Noord heeft groen licht gegeven om van het Zonneplein een theaterstraat te maken. Dat is niet meer dan logisch, want er zijn al twee theaters op het plein. Wist u dat? Het Zonnehuis en Theaterstudio Zonneplein

Door meer en meer theater- en aanverwante activiteiten aan te trekken, komt het plein meer tot leven en zullen er meer bezoekers komen. De hele buurt en de ondernemingen aan het plein zal daar van opfleuren, dat weet ik zeker.

Eerder dit jaar maakte ik een filmpje over het plein, om te laten zien hoe leuk en levendig het er kan zijn. In de hoop dat die verandering zou doorzetten... Het filmpje is klaar, is hier te bekijken en op Noord Verandert! Morgenavond om 18.45 uur is er ook een item aan gewijd in het programma Buurt op AT5. Lang leve het Zonneplein!