Zwemmen leren

Zonder diploma

Ik was niet het meisje van zeven
dat bij de eerste zwemles gilde
we moesten haar nat spetteren
zodat ze erdóór zou raken
want ze moest erdóór; ik was zo blij
dat ik niet dat meisje was

Een jongen wordt gedwongen
te zwemmen door zijn vader
smeekt om genade, krijgt klappen
dat zal hem leren

Zijn zulke ervaringen echt goed
voor je karakter? Word je er sterker van
of wordt er voor altijd een wond geslagen?
een herinnering die naar adem snakkend
uit dromen opduikt?

Ik was niet bang voor water, maar zwom scheef
in de rugslag. Had ik ogen in mijn achterhoofd?
“Kom er maar uit!” Het ging niet snel genoeg
meester Bad trok aan mijn arm, mijn buik
schaafde langs graniet – ervaring maakt wie je
bent: ik kan zonder diploma zwemmen


29 - 31 juli 2009

Schrijven, alleen en met anderen

Floor Buschenhenke, een andere dichteres uit Amsterdam Noord (die ook workshops geeft) raadde mij het boek "Writing alone and with others" van Pat Schneider aan. Het bestaat al sinds 2003, maar ik kende het nog niet. Het behelst de zogenaamde 'Amherst methode' voor schrijfonderwijs. Ik heb het boek meteen besteld en ben er in begonnen. Wat een verademing!

De methode staat haaks op de manier van leren die ik in een andere cursus tegenkwam. Ik voelde me daar het slachtoffer van genadeloze kritiek, die met veel plezier en de botte bijl uitgedeeld werd. Dergelijke kritiek ben ik in het verleden ook als kunststudent tegengekomen. Een opvatting van leren is studenten 'hard' maken. Zoals een docent schilderen zei: "Later krijg je nog veel hardere kritiek te verduren". Misschien werkt deze methode voor sommigen, maar niet voor mij. En ik weet zeker dat vele gevoelige en fijn-/kunstzinnige zielen hiermee nodeloos gekwetst en ontmoedigd worden.

Wat een klein of groot mens ook leert, het is veel belangrijker om het goede te benadrukken en aan te moedigen; degene die iets leert op zijn/haar unieke kracht en kenmerken te wijzen; naast iemand te staan in het proces van ontdekken, experimenteren en creëren. Een basisprincipe uit de psychologie leert dat belonen vele malen beter werkt dan straffen. Met belonen bedoel ik in dit verband aanmoedigen, met straffen: afkraken. Ik kan hier nog wel een tijdje doorgaan over dit stokpaardje van me, maar ik houd het stukje blog-kort. Het boek van Schneider geeft hierover vele voorbeelden en handvatten.

Nu ik er zo mee bezig ben, merk ik dat 'leren' een belangrijk thema vormt voor mij. Niet alleen in mijn poëzie (zie 'Woorden leren' van 18 juli), maar ook in mijn loopbaan. Niet zo vreemd, aangezien ik vroeger altijd al 'juf' wilde worden en me steeds heb bezig heb gehouden met allerlei vormen van begeleiding, coaching en lesgeven. Nu ik Schneiders boek aan het lezen ben, komen er meer 'leerervaringen' opborrelen. Er zijn al twee gedichten in de maak hierover, maar ik heb me (mede op advies van Schneider) voorgenomen om gedichten wat langer te laten liggen en rijpen, voordat ik ze publiceer. Daar worden ze vast beter door.

Met doekjes door het huishouden vliegen

Wil ik ook kunnen

Geef hen een gevel en ze tuimelen er
ongehinderd tegenop - ergens moet dat
zijn begonnen met een slecht geweten
wild op de hielen of erachteraan
en zijn verplaatst naar verlaten
fabrieksterreinen met bakstenen torens
betonnen schoolgebouwen, hekken
als klimrekken in plaats van belemmeringen

Raamgaten staren leeg uit Russische woonkazernes
blinde muren links en rechts moeiteloos omhoog
mijn jaloerse ijsbeer wil ook
naar een volgend bouwsel springen
zonder schaafwonden – hindernissen
zitten in je hoofd weet je

De uitsteeksels aan de lemen moskee
van Djenné lijken heerlijke handvatten
een lantaarnpaal in Berlijn is rustpunt

Heb je dat, cameraman?

Ze hollen verder en springen naar Pluto
die geen planeet meer mag heten
welja haal het hele heelal er maar bij

Ik gaap naar dat apenkooien en doe
waarin ik gedrild ben met doekjes
door het huishouden vliegen dan ga ik
de obstakels van de taal te lijf
blijf poetsen en springen met het
gevleugelde paard in mijn kielzog

25 - 27 juli 2009

Vaart, beweging, tuimelen...

Ik houd ervan gedichten te schrijven met veel vaart erin, waarin de woorden bijna over elkaar struikelen. Ik ben nu ook met zo'n gedicht bezig, over een fascinerend verschijnsel (sport, spel, tijdverdrijf, levenskunst?). Het heet parkour en ik ben stikjaloers op degenen die dat fysiek kunnen. Gebouwen zijn voor hen geen belemmeringen, maar juist uitdagingen om tegenop te klimmen, te springen en verder te gaan. Wat een vrijheid! Het gedicht is nog in de maak. Om mijn lezers intussen een gedicht met vaart voor te schotelen, plaats ik er vandaag een uit mijn bundel. En bekijk vooral de Russische video over parkour!

Momentum

Uit het duister duikt een DJ
wekkers springen naar je
strot de koffiepot biedt troost

Giet gedachteloos
daar schiet een jas
een lift, een metro
door een tunnel

Roltrappen persen forenzen
kranten drukken spits

Haltes lopen je voorbij
klanten vragen actie
kopjes om vaat uit de wasser

Blijf bewegen - pauze is
verspilling – tot de bel gaat
weer schiet die jas
naar huis en duister volgt

uit Nageljongenstraat

In de put

Akeren

Iedere dichter heeft zijn eigen emmertje
aan een vraagteken laat ik het zinken
richting bodemcultuur -wel, ik weet niet
wat zich daar ophoudt

Klassiek hout met ijzeren banden
mijn haar gespoeld met water
uit een gescheurde plastic beker

Een restant druppels
van een gebroken wolk
lost kleibodem op

Klonk doet mijn vat, klonk
schraapt modderklonten op
alles zit er ongezuiverd in

24 juli 2009



NB: bij het zoeken naar een afbeelding bij dit gedicht, stuitte ik op een onlangs overleden stadsdichter (van Hoorn). Zijn pseudoniem was Cornelis Putemmer, zijn echte naam Kees Aker

Het giet betekenis

Coming up! Coming up!

Eerst komt er niets: een kalme
zee van zinloze woorden:
wachtkamer snottebel duimwrat
stikstof schaamrood bekertje plas

“Hij wordt zwart en zal er over
twee weken afvallen” regent
het loodrecht losse zinnen
op de plas – niet erg diep
komt er echt niets?

Er moet, er zal iets komen! Geborrel:
het kind van monster en oceaan breekt
eindelijk door bruisende schuimlagen heen
en vliegt voor mijn ogen naar de zon

De hemel bewolkt
het giet betekenis
in de zee van taal

23 juli 2009



Pegasus - Ethiopië 1350 (Wikipedia)

Van zwijnenzang tot zwanenstal

Zwijnenzang

Poli-takke-tiek: met zoveel mogelijk
woorden zo min mogelijk toezeggen
strategisch trappen en ellebogen likken
ruggen scratchen en met bloed onder je
lege handen staan je schouders eronder
ophalen en je hakken erin zetten

Met een dichtgeknoopte zakdoek
aan de stok verlaat ik de ingegraven
harten, vind betere vrienden en
maak mijn eigen kleine zwanenstal


22 juli 2009