De verhalenverteller en de schrijver

Mevrouw SchrijfTaal kon zichzelf niet fotograferen terwijl zij haar verhaal vertelde. Ze heeft wel genoten van de huiskamers vol aandachtige luisteraars, applaus en bedankjes. En vooral van het vertellen zelf, want wat is het heerlijk om 'in' een verhaal te zitten, dat bij iedere keer vertellen en bij ieder gezelschap verandert. In stukjes zal het verhaal op dit weblog verschijnen. Dat is wéér anders dan wanneer het 'live' verteld wordt. Mevrouw SchrijfTaal weet één ding zeker: ze heeft heel veel geleerd van het vertellen. Nu heeft ze zin om nog meer verhalen te schrijven én te vertellen.

Willem de Ridder vertelt in de oude pastorie van Tuindorp Oostzaan

- vervolg verhaal-
De schrijver denkt na over een boek waarin hij Alle Belangrijke Dingen zal beschrijven. Want de schrijver denkt onderhand wel te weten waarom het draait in het leven en wat die Belangrijke Dingen zijn. Wanneer hij dat Belangrijke Boek heeft geschreven, dan zal iedereen het willen lezen en de schrijver zal rijk en beroemd worden. Hij hoeft het alleen nog even op te schrijven. Nu maakt de schrijver een lijstje met Belangrijke Dingen die in het Boek der Boeken terecht moeten komen. 

Victor Bottenbleij vertelt het verhaal van Charley

Vanaf nu ben ik verhalenverteller

Deze foto's zijn van gisteren, toen Bram Graafland in de Grote Beer zijn verhaal vertelde over de gelukkige bramenplukker, een sprookje van Godfried Bomans. Vanmiddag begon ik op de Nieuwe Zonneweg aan mijn loopbaan als verhalenverteller. Ik vertelde het verhaal van Alle Belangrijke Dingen, geschreven door Wilma van den Akker, omlijst door twee gedichten. De huiskamer zat vol met ademloos publiek. Kicken!

Alle Belangrijke Dingen

Het verhaal gaat over een witte schrijftafel. Eigenlijk is het een donkerbruine schrijftafel, maar in het verleden heeft iemand hem wit geschilderd. Die deed dat met slordige verfstreken, zodat het donkerbruin nog steeds door het wit heen schemert. In de loop van de tijd zijn er krassen op het blad van de schrijftafel gemaakt, die donkere lijnen vormen. Het tafelblad is zo een levendig landschap geworden. De tafel heeft vier stevige poten, waar hier en daar de verf vanaf is gesprongen. En onder het tafelblad zit een klein laatje. Daarin bewaart de eigenaar belangrijke dingen. Dingen, die er voor hem toe doen. Het zal je niet verbazen dat de eigenaar een schrijver is. Hij zit aan zijn dierbare schrijftafel en kijkt uit het raam.

- Wordt vervolgd -

Sneeuw, maar niet sneu. December rond het Zonneplein

Grote Beer, achter

Grote Beer, voor

Zonnehuis, buiten

Zonnehuis, van binnen naar buiten

Toen ik vanmiddag naar het Zonnehuis liep voor mijn schrijfgroepje, kon ik nog niet vermoeden dat de rest van de dag heel anders zou verlopen dan de bedoeling was. Ik was trots op 'mijn' schrijvers, die de sneeuw trotseerden om naar de lunchroom te komen. We schreven sneeuwgedichten, hoe kan het ook anders. Later in de middag zou er in de Grote Zaal een evenement plaatsvinden: het afscheid van de zittende stadsdeeldichter en installatie van een nieuwe, met een band en veel feestelijkheden. Aansluitend zou het verhalenprogramma van Winters Binnen van start gaan. 

Wandeling

Het bleef maar sneeuwen, Tuindorp werd mooier en mooier, maar ook steeds minder bereikbaar. Het openbaar vervoer reed niet meer. De mensen die de levende kerststallen zouden bemannen hielden zich warm in de lunchroom. Het evenement werd gecanceld, maar de verhalenwandeling ging door, voorafgegaan door een kijkje in de kerstcontainers op het plein. Met lantaarns liepen we door het mooist besneeuwde dorp van Nederland. We mochten in prachtige huizen van buurtgenoten luisteren naar verhalen over Salomon en de koningin van Sheba en naar het verhaal over de gelukkige bramenplukker van Godfried Bomans. 

Het is een verrassing hoe dag twee van Winters Binnen zal verlopen. 's Middags is er een verteller in de Grote Beer.

Hindoeritueel 

Magische container

Wintersfeer in de Grote Beer

Eergisteren postte ik hier het 'kerstgedicht' van Willem Wilmink. 'Wees niet bang voor kerst. Het zijn twee dagen.' Deze zinnen brachten mij in een goede stemming. Net als veel mensen ben ik in december vaak wat somber. Het gelukkige gezinnetje was niet voor mij weggelegd, dus de feestdagen zijn nogal eens beladen. Maar ik breng december steeds meer door op een manier die mij bevalt. Dit jaar doe ik mee aan Winters Binnen, is u dat al opgevallen?  In ieder geval hangt er sinds gisterenmiddag een opvallend bord aan mijn raam. En werk ik hard aan het verhaal dat ik ga vertellen. Het wordt steeds beter, met dank aan alle andere schrijvers en vertellers die bruikbare feedback gaven.

Winterhaiku

Zelf heb ik een aantal schrijfmiddagen georganiseerd in het Zonnehuis. Het is een klein groepje geworden. Enthousiast en schrijflustig. We schrijven, lezen elkaar voor, reageren, verbeteren en schrappen. De mooiste resultaten komen in een boekje. Vandaag sleutelden we aan winterhaiku. twee van mevrouw SchrijfTaal:

bladeren sterven

de tuin gaat rusten, ik oogst

een laatste bietje

decemberdagen

avonden beginnen vroeg

vlammetjes dansen

Van de weeromstuit heb ik bij Appie zelfs een lief kerstboompie gekocht, met lichtjes. Zou kerst echt leuk worden dit jaar?

Boeken/verhalen/gedichten - Verkopen/ruilen/schrijven/vertellen/luisteren

Gisteren was er boekenmarkt in de lunchroom van het Zonnehuis. Daar had mevrouw SchrijfTaal een bescheiden winkeltje. Tot diep in de vrijdagnacht had ze kaarten met afbeeldingen en poëzie afgedrukt. Ondanks een weigerende printer, opgefrommeld papier en andere narigheid sleepte ze zaterdagochtend haar sleurkoffertje vol boeken en kaarten naar het Zonneplein. Bij het uitpakken van het handeltje sprak ze al aardige buurtgenoten die haar boeken wilden kopen. Er volgden er meer. Er kwamen verhalenvertellers voorbij om flyers uit te delen. De mensen van stichting HATO ruilden een dure dichtbundel voor twee goedkopere. Met een hoofd vol gesprekken, een iets legere sleurkoffer en een broekzak met rinkelende munten kon mevrouw SchrijfTaal terug naar de Grote Beer.

In de Grote Beer sleutelde zij op zondag verder aan haar vertelverhaal voor Winters Binnen. Bij Het Hart op de Tong heeft zij het begin van haar verhaal verteld en het publiek achtergelaten met een levensgrote cliffhanger. Moeten ze maar terugkomen op 9 januari, dan wordt het vervolg verteld. En het hele verhaal natuurlijk op 19 december... Zie het programma van Winters Binnen.

Kerstgedicht

Mary, een trouwe vertelster bij het Hart op de Tong had deze keer een dik boek met gedichten van Willem Wilmink bij zich. Zij las het volgende voor:

Wees niet zo bang voor Kerst. Het zijn twee dagen,

Dat is niet meer dan achtenveertig uur.
En uren, het ene vlug, het ander trager,
Uren vervliegen op den duur.
Raak niet verloren in herinneringen,
Wees toch een beetje wijzer deze keer.
Zing maar van ‘Stille Nacht’ als je kunt zingen,
Want stil zal het zijn, die nachten. Zeer.
Zing in jezelf: ‘De witte vlokken zweven
‘terwijl de regen langs de pannen ruist.
Het kind is niet in Betlehem gebleven:
Het is naar Golgotha verhuisd.
Gedenk de dieren op de schalen en de borden,
Die zitten meer dan jij in de puree.
Eten is beter dan gegeten worden,
Ook in de glans van Lucas 2.
Zeg ‘nee’ als mensen je te eten vragen,
Want in een andermans gelukkige gezin
Daar is de kerstboom enkel te verdragen
met een uitslaande brand erin.
Wees niet zo bang voor Kerst. Het zijn twee dagen.


Dat vindt mevrouw SchrijfTaal een fijn gedicht.

Winters binnen

Vandaag ben ik lekker binnen gebleven. Omdat ik niet van plan was naar buiten te gaan, heb ik zomaar wat vloekende kleren aangetrokken van het stapeltje 'nog één keer dragen, dan in de wasmand'. Een bruine broek, oranje t-shirt en een groene trui. Paarse sokken vond ik wel bij dit ensemble passen. En vooruit: blauwe oorbellen. Geen gezicht, maar ik verwachtte dan ook geen bezoek. En de poezen kan het niets schelen. Om een pakje van TNT-man aan te pakken, heb ik alleen mijn hoofd om de hoek van de deur gestoken. Brr, koud!

Het was een prima dag om IKEA-stoeltjes in elkaar te schroeven en met drie poezen op de oude bank te suffen. De oude bank wordt binnenkort opgehaald en dan pas heb ik plek om de nieuwe in elkaar te zetten. Tenslotte schrijf ik vandaag aan een verhaal voor Winters Binnen. Winters Binnen is een verhalenfeest dat 17, 18 en 19 december in Amsterdam Noord gehouden wordt. Bezoekers kunnen naar verhalen luisteren in verschillende huizen en gebouwen in Tuindorp Oostzaan. Vorig jaar had ik mijn huisje beschikbaar gesteld voor de vertellers. Dit jaar ben ik behalve 'huis' ook verteller. Ik heb gedichten en een poëtisch verhaal beloofd. Het programma staat inmiddels op de site. Zie: http://www.wintersbinnen.nl/

Mijn huisje krijgt ook zo'n verlicht bord

Over winnaars en Winters Binnen

Net als vorig jaar in november, heb ik deze maand 50.000 woorden getypt als grondstof voor mijn roman. Bij elkaar al 100.000 woorden dus. Ik kan bijna niet wachten met plakken, schrappen, schuiven en verder schrijven om de roman daadwerkelijk te laten groeien. Ik houd mijn lezers op de hoogte. 

Inmiddels doe ik erg mijn best om de schrijfgroep tussen Sint en Kerst te kunnen starten, nog een paar aanmeldingen..... En ik werk aan een vertelverhaal voor Winters Binnen, de verhalenroute door Tuindorp Oostzaan, die onder andere mijn huisje aandoet.

Levensverhaal

Ook heb ik mijn lieve vader beloofd om zijn handgeschreven levensverhaal voor hem uit te werken. Toen hij me zijn volgeschreven bloknootvellen gaf, zei hij - niet voor de eerste keer: 'Misschien is het niks hoor, kijk maar of het wat is, misschien kan het zo in de prullenbak.' 'Pa', antwoordde ik, 'het is jouw verhaal, dus dat is sowieso iets. Ik vind het ontzettend stoer van je om het op te schrijven!' 

Nu heb ik de eerste 27 handgeschreven pagina's gelezen. In het verhaal staan familie-anekdotes. Het zijn 'sterke' verhalen, die steeds opnieuw verteld worden, omdat ze op de lachspieren werken. Maar ik las ook details die nieuw voor me zijn, over een hardwerkende man die met zijn baas onderhandelde over een paar guldens meer in zijn loonzakje. Ik ben zo trots op die man. Op zijn 74e, met niet meer dan Lagere School en één jaar ambachtsschool in de jaren vijftig, zit hij nu aan de eettafel het verhaal van zijn leven op te schrijven.  

'En? Is het wat?' vroeg mijn vader. Ik vertelde dat ik geraakt was en nog een keer hoe stoer ik het van hem vond, om dit met zijn ene jaar ambachtsschool op te schrijven. 'Nou, op mijn leeftijd is een schouderklopje ook nog steeds welkom,' zei pa. Heerlijk, zo'n schouderklopje dat aankomt. Ik hoop dat hij nog meer blaadjes vol gaat schrijven en ik zal hem helpen om er een boekje van te maken. Misschien moet ik er ook zo'n plaatje met 'Winner!' op plakken.